Mapa i kompas

Autor: 10 czerwca, 20154 czerwca, 2017De-stress
mapa kompas

W dzisiejszym odcinku nauczysz się podstaw korzystania z mapy oraz z –  uwaga  –  …. kompasu. Każdy dobrze wie do czego służy kompas. Wskazuje północ. No i ok, tylko co z taką wiedzą zrobić? Okazuje się, że dla wielu z nas korzystanie z kompasu to jak czytanie ze szklanej kuli. Podamy parę przykładów i prostych ćwiczeń, które powinny rozjaśnić temat.  Nie będziemy nikogo przekonywać żeby zawsze brać w góry mapę i kompas – decyzja zależy od Was. Pokażemy tylko jak się z nich korzysta i spróbujemy zainteresować tematem.

 

DZIŚ DOWIESZ SIĘ:

Co to jest skala

Jaką mapę wybrać?

Jak korzystać z kompasu

Jak wyznaczyć namiar (ang. bearing)

 

JAKA MAPA

 

Wędrując w polskich górach interesuje nas po pierwsze kolor szlaku, na którym jesteśmy oraz dokąd szlak prowadzi. Dlatego najczęstszym wyborem przy zakupie mapy jest mapa turystyczna z wyraźnie zaznaczonymi szlakami. Jak rozłożysz taką mapę na podłodze zaznaczone szlaki przypominają trochę rozrzucone konfetti. Mapa turystyczna może również zawierać inne użyteczne informacje, np. średnie czasy w jakich można pokonać dany odcinek szlaku. Należy zdawać sobie jednak sprawę, że w różnych krajach mapy wyglądają różnie i są nośnikiem niekoniecznie takich samych informacji. Na jednych mapach kolory szlaków mogą oznaczać zupełnie coś innego (np. poziom trudności) a na innych w ogóle ich nie ma. Zdecydowanie nie należy kupować pierwszej lepszej mapy w najbliższym kiosku. Przemyśl chwilę swój wybór pod kątem wędrówki, którą planujesz i upewnij się, że mapa zawiera takie informacje jakich potrzebujesz.

PRZY ZAKUPIE MAPY ZWRÓĆ UWAGĘ NA:

Skalę

Czytelność

Obszar, który pokrywa

Czy są podane średnie czasy

Co oznaczają kolory szlaków, jeśli w ogóle są

Materiał z jakiego jest wykonana (np. mapa przeciwdeszczowa)

 

SKALA MAPY

 

Jak rozumieć skalę mapy? To proste. Choć skalę notujemy w taki sposób  1:100000, to jest ona zwykłym ułamkiem z jedynką w liczniku i z 100000 w mianowniku.  Wiadomo, że jak mianownik maleje to cała liczba rośnie stąd im mniejsza liczba po prawej stronie skali tym większe jest przybliżenie mapy. Dlatego mapa 1:25000 dwa razy bardziej przybliża niż mapa  1:50000. Warto też zapamiętać, że w skali 1:50000 jeden centymetr na mapie odpowiada 0.5km rzeczywistej odległości. Dla pieszych wędrówek taka skala jest w zupełności wystarczająca, a nawet lepsza niż super-dokładna mapa, bo pokrywa większy obszar dzięki czemu jest mniejsza szansa na wyjście poza mapę podczas wędrówki. Jeśli ktoś jednak chce mieć większe przybliżenie i więcej szczegółów to dostępne są również mapy turystyczne o skali 1:25000.

 

W SKRÓCIE:

Dobry wybór to mapa o skali 1:50000

1:50000 = 1cm odpowiada 0.5km

1:25000 zwykle pokrywa mniejszy obszar niż 1:50000

Na mapie 1:50000 zmieszczą się całe polskie Tatry

Skala mapy nie ma nic wspólnego z jej rozmiarem

 

KOMPAS I NAMIAR

 

W kompasie interesują nas trzy rzeczy. Po pierwsze strzałka obrotowa wskazująca północ. Po drugie strzałka narysowana na sztywno na podstawie kompasu. A po trzecie kąt między tymi strzałkami. Większość kompasów ma wbudowany, obrotowy kątomierz pozwalający dokładnie zmierzyć wartość tego kąta i odmierzyć go na mapie – o ile kompas jest przezroczysty. Kąt ten zwany jest w nawigacji namiarem.

 

 

Jak się wyznacza namiar w praktyce? Jest to bardzo proste:

1. Skieruj narysowaną strzałkę na interesujący Cię obiekt np. jakiś szczyt

2. Poczekaj aż obrotowa strzałka ustabilizuje się

3. Przekręć kątomierz tak aby symbol północy N był zgodny z kierunkiem obrotowej strzałki

4. Narysowana strzałka wyznacza namiar na kątomierzu

 

Po co to?

Przyłóż teraz kompas do mapy tak aby środek kątomierza znajdował się w punkcie Twojego położenia, a jego symbol N znajdował się dokładnie na północ od tego punktu. Narysowana strzałka będzie w tym momencie wyznaczać linię, wzdłuż której należy szukać na mapie obiektu z punktu nr. 1.


Mapa kompas

KUPUJĄC KOMPAS ZWRÓĆ UWAGĘ NA TO:

Czy posiada obrotowy kątomierz

Czy jest przezroczysty

Czy jest lekki

 

Umiejętność nawigacji jest szczególnie przydatna kiedy znajdujemy się na dzikim terenie poza szlakiem lub na przykład w warunkach bardzo złej widoczności – wówczas mapa jest jedynym co widzimy a kompas mówi nam dokąd mamy iść. Jeśli ktoś się zgubi a posiada mapę i kompas i wie jak z nich korzystać na poziomie podstawowym mogą one naprawdę uratować życie. Ktoś kto się zgubił jest o wiele bardziej podatny na uczucie paniki, a wtedy to już niewiele brakuje do popełnienia błędu.

 

ĆWICZENIA NA KOLEJNĄ WYPRAWĘ

 

Na etapie planowania wyprawy przygotuj sobie kilka ćwiczeń z mapą i kompasem, które później wykonasz w terenie.

Ćwiczenie 1: Kontroluj swoje położenie na mapie. Czy na pewno wiesz gdzie dokładnie jesteś?

Ćwiczenie 2: Widzisz interesująco wyglądający szczyt. Wyznacz namiar i spróbuj znaleźć go na mapie

 

Orientacja w terenie oraz umiejętność nawigacji to absolutna podstawa jeśli chodzi o zapewnianie bezpieczeństwa w górach. Dlatego będziemy zgłębiać ten temat na łamach naszego bloga.

 

Krzysiek

 

P.S. Dzisiejszy post jest ostatnim odcinkiem 3-częściowej serii ‘Jak zaplanować wycieczkę w góry’.

W skład serii wchodzą następujące posty:
– Część 3 : Mapa i kompas.